Deklaracja dostępności
Deklaracja Dostępności
Obowiązek prawny podmiotów publicznych – czym jest, co musi zawierać, jakie są terminy i konsekwencje braku deklaracji
ustawy o dost. cyfrowej
wersja 2.0
dostępności cyfrowej
na wniosek dostępności
Czym jest deklaracja dostępności?
Deklaracja dostępności to obowiązkowy dokument elektroniczny publikowany przez każdy podmiot publiczny na swojej stronie internetowej i w aplikacji mobilnej. Informuje użytkowników – przede wszystkim osoby z niepełnosprawnościami – o poziomie zgodności serwisu z wymaganiami dostępności cyfrowej, dostępnych udogodnieniach, istniejących barierach i sposobie kontaktu.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych (Dz. U. 2019 poz. 848) implementuje dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2102 z dnia 26 października 2016 r. Nowelizacja ustawy weszła w życie 17 kwietnia 2023 r.
📌 Deklaracja musi być opublikowana nawet wtedy, gdy strona internetowa nie spełnia wymagań dostępności. Sam dokument deklaracji musi być dostępny cyfrowo (format HTML, zgodność z WCAG 2.1 AA).
Kto musi opublikować deklarację?
Obowiązek dotyczy wszystkich podmiotów publicznych objętych ustawą. Poniżej zestawienie z przykładami:
| Typ podmiotu | Przykłady | Obowiązek |
|---|---|---|
| Jednostki sektora finansów publicznych | Urzędy centralne, ministerstwa, urzędy gminy, starostwa, szpitale publiczne, uczelnie publiczne | TAK |
| Państwowe jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej | Agencje rządowe, instytucje wykonawcze | TAK |
| Osoby prawne z większościowym udziałem publicznym | Spółki komunalne, instytucje kultury finansowane ze środków publicznych w ponad 50% | TAK |
| Organizacje pozarządowe (NGO) | NGO działające na rzecz zdrowia, osób z niepełnosprawnościami lub seniorów | TAK |
| Dostawcy usług medialnych | Nadawcy telewizyjni i radiowi wg ustawy o radiofonii i telewizji | WYŁĄCZENI |
⚠️ Ważne dla NGO: Organizacje pozarządowe działające na rzecz osób z niepełnosprawnościami nie mogą powoływać się na nadmierne koszty jako uzasadnienie braku dostępności – muszą zapewnić pełną zgodność z WCAG 2.1 AA.
Terminy kluczowe – oś czasu
Obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej (WCAG 2.1 AA) dla stron utworzonych po tej dacie.
Termin publikacji pierwszych deklaracji dostępności przez wszystkie objęte podmioty.
Obowiązek dostępności dla stron istniejących przed datą graniczną. Pierwszy monitoring Ministerstwa Cyfryzacji (styczeń–grudzień 2020).
Obowiązek dostępności cyfrowej aplikacji mobilnych. Pierwszy monitoring aplikacji (czerwiec–grudzień 2021).
Wejście w życie zmian: odpowiedzialność za treści wytworzone na zlecenie, usunięcie obowiązku dostępności dla dokumentacji technicznej, termin 14 dni na napisy do nagrań „live”.
Ministerstwo Cyfryzacji opublikowało nowe warunki techniczne. Nowe strony (od 01.08.2024) muszą stosować wersję 2.0 od razu.
Ostateczny termin na dostosowanie deklaracji opublikowanych przed 01.08.2024 do nowych warunków technicznych.
Każda deklaracja musi być przeglądana i aktualizowana co najmniej raz w roku (do 31 marca) oraz po każdej istotnej zmianie strony/aplikacji.
Trzy statusy zgodności w deklaracji
Każda deklaracja musi wskazywać jeden z trzech możliwych statusów zgodności z wymogami WCAG 2.1 AA:
W pełni zgodna
Strona lub aplikacja spełnia wszystkie wymagania WCAG 2.1 na poziomie AA. Brak niedostępnych treści objętych przepisami.
Częściowo zgodna
Strona spełnia wymagania, z wyjątkiem wskazanych elementów. Podmiot musi wymienić konkretne niezgodności i powód ich wystąpienia.
Niezgodna
Strona nie spełnia wymagań dostępności. Należy wskazać, które wymagania nie są spełnione i podać plan naprawczy.
Struktura deklaracji dostępności – 9 sekcji
Zgodnie z wzorem opublikowanym przez Ministerstwo Cyfryzacji, deklaracja musi zawierać następujące elementy:
Informacje wstępne
- Nazwa podmiotu publicznego
- Adres URL strony/aplikacji
- Data publikacji strony/aplikacji
- Data ostatniej istotnej aktualizacji deklaracji
Stan dostępności cyfrowej
- Wybrany status: w pełni / częściowo / niezgodna
- Odwołanie do ustawy z 4 kwietnia 2019 r.
- Odwołanie do normy EN 301 549 / WCAG 2.1 AA
Niedostępne treści
- Niezgodności – konkretne błędy WCAG (np. formularz bez etykiet)
- Treści nieobjęte przepisami – archiwa sprzed 23.09.2018, multimedia sprzed 23.09.2020
- Nadmierne koszty – z obowiązkową analizą kosztów lub linkiem do raportu
Przygotowanie deklaracji
- Data sporządzenia deklaracji
- Data ostatniego przeglądu i aktualizacji
- Metoda oceny: samoocena, narzędzia automatyczne (np. WAVE), audyt zewnętrzny, przegląd koordynatora
Udogodnienia i plany
- Rozwiązania ponadstandardowe (np. tłumaczenie na PJM, audiodeskrypcja)
- Harmonogram likwidacji zidentyfikowanych barier
- Plany poprawy dostępności
Skróty klawiszowe
- Lista dostępnych skrótów klawiszowych w serwisie
- Opis nawigacji klawiaturą
- Np. Alt+W – wyszukiwarka, Tab – przejście do treści
Informacja zwrotna i kontakt
- Imię i nazwisko koordynatora (lub nazwa zespołu)
- Adres e-mail i numer telefonu
- Opis procedury: odpowiedź w ciągu 7 dni (max 2 miesiące)
Obsługa wniosków i skarg
- Procedura składania skarg
- Dane kierownictwa urzędu
- Informacja o Rzeczniku Praw Obywatelskich (RPO) jako ostatniej instancji odwoławczej
Pozostałe informacje
- Odrębne deklaracje dla aplikacji mobilnych (Android/iOS)
- Dostępność architektoniczna: wejścia, windy, pochylnie, parkingi, pętle indukcyjne
- Dostępność komunikacyjna: tłumacz PJM, inne formy wsparcia
Co nowego w deklaracji 2.0? (od 31 lipca 2024)
Ministerstwo Cyfryzacji opublikowało 31 lipca 2024 r. nowe warunki techniczne (wersja 2.0), które gruntownie zmodernizowały strukturę i wymagania deklaracji:
Obowiązkowy format HTML
Deklaracja musi być opublikowana w formacie HTML – nie PDF, nie Word. Sam dokument musi spełniać WCAG 2.1 AA.
Szczegółowa dostępność architektoniczna
Rozbudowane informacje o budynku: opis wejść, kontrola, korytarze, schody, windy, pochylnie, platformy, informacje głosowe, pętle indukcyjne, parkingi ON.
Analiza kosztów przy nadmiernym obciążeniu
Powołanie się na nadmierne koszty wymaga teraz załączenia analizy kosztów lub linku do raportu wyjaśniającego sytuację.
Zaktualizowane identyfikatory
Zmienione i nowe identyfikatory techniczne (ID elementów HTML) dla lepszej maszynowej interpretowalności dokumentu.
Jasny i zrozumiały język
Tekst deklaracji powinien być zrozumiały dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnością intelektualną (zasada plain language).
Kontakt do zespołu, nie osoby
Zamiast wskazywania imiennie jednej osoby, można podać adres e-mail i telefon do odpowiedzialnego zespołu lub działu.
📅 Termin: Deklaracje sporządzone przed 1 sierpnia 2024 r. musiały zostać zaktualizowane do wersji 2.0 do 31 marca 2025 r. Nowe strony (od 01.08.2024) muszą stosować wersję 2.0 od początku.
Treści wyłączone z obowiązku dostępności
Ustawa przewiduje katalog treści, których nie trzeba dostosowywać do wymagań WCAG 2.1 AA. Fakt wyłączenia musi być jednak wyraźnie wskazany w deklaracji dostępności w sekcji „Niedostępne treści”:
📁 Treści archiwalne
Dokumenty opublikowane przed 23 września 2018 r., chyba że są niezbędne do obsługi bieżącej działalności podmiotu.
🎥 Multimedia na żywo
Transmisje „live” (np. sesje rady gminy na żywo). Nagrania po emisji powinny otrzymać napisy w ciągu 14 dni.
📺 Multimedia archiwalne
Filmy i nagrania opublikowane przed 23 września 2020 r., o ile nie dotyczą bieżącej działalności.
🗺️ Mapy i plany
Mapy, plany i kartografia – pod warunkiem zapewnienia alternatywnych informacji w dostępnej formie (np. opis tekstowy).
🔬 Dokumentacja techniczna
Złożone schematy techniczne, dokumentacja przetargowa i naukowa, jeśli dostosowanie stanowiłoby nadmierne obciążenie.
👤 Treści zewnętrzne
Treści stworzone przez podmioty trzecie, niefinansowane ani niewytwarzane przez podmiot publiczny i niepodlegające jego kontroli.
💡 Uwaga: Od nowelizacji z 17 kwietnia 2023 r. podmiot publiczny odpowiada za dostępność treści wytworzonych na jego zlecenie lub finansowanych ze środków publicznych – nawet jeśli wykonał je zewnętrzny podmiot.
Koordynator ds. dostępności
Wyznaczenie koordynatora ds. dostępności to odrębny obowiązek wynikający z ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami – powiązany, ale nie tożsamy z ustawą o dostępności cyfrowej.
| Aspekt | Szczegóły |
|---|---|
| Kto musi mieć | Organy władzy publicznej: organy administracji rządowej i samorządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa, sądy i trybunały |
| Termin wyznaczenia | Do 30 września 2020 r. (termin minął – jeśli brak, naruszenie przepisów) |
| Gdzie opublikować dane | Na stronie BIP (Biuletyn Informacji Publicznej) podmiotu oraz w deklaracji dostępności (sekcja 7) |
| Główne zadania | Dbanie o dostępność cyfrową i architektoniczną, punkt kontaktowy dla ON, nadzór nad aktualizacją deklaracji |
| Forma kontaktu w deklaracji | Imię i nazwisko (lub nazwa zespołu), e-mail, telefon – od wersji 2.0 dopuszczalny kontakt do działu/zespołu |
Procedura wniosków i skarg – krok po kroku
Każda osoba ma prawo złożyć wniosek o zapewnienie dostępności cyfrowej lub zgłosić skargę na brak deklaracji:
Zgłoszenie przez użytkownika
Osoba z niepełnosprawnością (lub dowolna osoba) zgłasza problem z dostępnością: brak napisów, niedostępny PDF, formularz niemożliwy do wypełnienia klawiaturą itp. Kontakt: e-mail, telefon lub formularz ze strony – dane z sekcji 7 deklaracji.
Odpowiedź podmiotu – 7 dni
Podmiot publiczny ma obowiązek odpowiedzieć w ciągu 7 dni roboczych od otrzymania wniosku. Odpowiedź powinna zawierać informację o działaniach naprawczych lub uzasadniony termin ich wykonania.
Przedłużenie terminu – max 2 miesiące
Jeśli zapewnienie dostępności w 7 dni jest niemożliwe, podmiot informuje o opóźnieniu i podaje nowy termin. Maksymalne opóźnienie to 2 miesiące od daty pierwotnego wniosku.
Odwołanie do kierownictwa
Jeżeli podmiot odmówił lub nie udzielił odpowiedzi, wnioskodawca może złożyć odwołanie/skargę do kierownictwa instytucji (np. dyrektora, wójta, rektora). Procedura odwoławcza jest opisana w sekcji 8 deklaracji.
Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO)
Ostatnia instancja. RPO przyjmuje skargi w sprawach naruszenia praw przez organy władzy publicznej. Kontakt: rpo.gov.pl lub tel. 800 676 676 (bezpłatna infolinia).
Kary za naruszenie przepisów
Ministerstwo Cyfryzacji może nałożyć kary finansowe na podmioty, które nie poprawiają dostępności mimo kolejnych monitoringów:
Naruszenie dostępności strony lub aplikacji
Za nieuzasadnione i uporczywe naruszanie zasad dostępności cyfrowej (brak poprawy przez 3 kolejne cykle monitoringu).
Brak deklaracji lub niedostępny BIP
Za brak deklaracji dostępności, jej niekompletność lub braki kluczowych elementów strony (BIP). Warunek: brak postępów w 2 kolejnych monitoringach.
🔍 Monitoring: Ministerstwo Cyfryzacji przeprowadza coroczne badania – uproszczone (narzędzia automatyczne) i szczegółowe (z ekspertami i użytkownikami z niepełnosprawnościami). Wyniki są publikowane w raportach dostępnych na gov.pl.
Generatory i narzędzia pomocnicze
Podmioty publiczne mogą skorzystać z bezpłatnych narzędzi online do tworzenia i weryfikacji deklaracji dostępności w wersji 2.0:
Generator StandardWCAG.pl
Darmowy generator deklaracji w wersji 2.0. Formularz sekcji architektonicznej z checkboxami. Możliwość zapisu formularza i powrotu do edycji.
Przejdź do generatoraGenerator deklaracja-dostepnosci.info
Generator Deklaracji Dostępności v.2 z możliwością publikacji na platformie. Trzy kroki: generowanie → zapisanie linku → modyfikacja.
Przejdź do generatoraGenerator Nautil.pl
Alternatywny generator deklaracji dostępności w wersji 2.0 dla podmiotów publicznych.
Przejdź do generatoraPrzykład – gov.pl
Oficjalny przykład deklaracji dostępności Ministerstwa Cyfryzacji. Wzorzec referencyjny do porównania z własną deklaracją.
Zobacz wzórNajczęstsze pytania (FAQ)
📚 Źródła
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej | ISAP Sejm isap.sejm.gov.pl – tekst ustawy (rządowy)
- Deklaracja dostępności | Dostępność Cyfrowa – Portal Gov.pl gov.pl – portal rządowy Ministerstwa Cyfryzacji
- Deklaracja dostępności – przykład | Portal Gov.pl gov.pl – oficjalny wzorzec (rządowy)
- Nowe przepisy ustawy o dostępności cyfrowej | Portal Gov.pl gov.pl – portal rządowy (nowelizacja 2023)
- Ustawa o dostępności cyfrowej – Q&A | Fundacja Widzialni widzialni.org – organizacja pozarządowa ds. dostępności
- Ustawa o dostępności cyfrowej – przewodnik | Saccessibility saccessibility.pl – praktyczny przewodnik
- Deklaracja Dostępności 2.0 – zmiany od 1 sierpnia 2024 | perfekcyjneStrony.pl perfekcyjnestrony.pl – artykuł merytoryczny
- Deklaracja Dostępności 2.0 – nowe wymagania techniczne | DostepnaStrona.pl dostepnastrona.pl – artykuł o wersji 2.0
- Obowiązki, terminy i kary z ustawy o dostępności cyfrowej | 2ClickPortal 2clickportal.pl – artykuł o sankcjach
- Generator deklaracji dostępności v. 2.0 | StandardWCAG.pl standardwcag.pl – narzędzie online
- Generator Deklaracji Dostępności v.2 | deklaracja-dostepnosci.info deklaracja-dostepnosci.info – narzędzie online
- Generator deklaracji dostępności | Nautil.pl nautil.pl – narzędzie online
- Koordynator do spraw dostępności w urzędach | Prawo.pl prawo.pl – serwis prawny
⚠️ Zastrzeżenie prawne – ważna informacja
Informacje zawarte na tej stronie mogą być nieprawdziwe, niepełne lub nieaktualne. Treści zostały zebrane z publicznie dostępnych źródeł internetowych w maju 2026 r. Przepisy ustawy o dostępności cyfrowej, warunki techniczne deklaracji, terminy i sankcje mogą ulec zmianie – zawsze weryfikuj informacje bezpośrednio w obowiązujących aktach prawnych i na oficjalnych stronach rządowych.
Strona ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Przed publikacją lub aktualizacją deklaracji dostępności skonsultuj się z ekspertem ds. dostępności cyfrowej lub prawnikiem, a obowiązujące wymagania techniczne zweryfikuj na stronach rządowych.
Aktualne warunki techniczne, wzory i interpretacje przepisów zawsze weryfikuj na poniższych oficjalnych źródłach:
